Niedobór jodu: Oznaki, symptomy i leczenie nieprawidłowości w funkcjonowaniu tarczycy

Rozmiar tekstu:
Funkcjonowanie tarczycy

Według dr Mercoli

Niedoczynność tarczycy występuje znacznie częściej, niż się na ogół przypuszcza.

Hormony tarczycy są wykorzystywane przez każdą komórkę ciała do regulacji procesów metabolicznych i utrzymywania masy ciała poprzez kontrolę spalania tłuszczu dla wytworzenia energii i ciepła. Hormony tarczycy są także konieczne do wzrostu i prawidłowego rozwoju ciała dziecka.

Jod to najważniejszy czynnik zdrowia tarczycy

Jod jest kluczowym czynnikiem zdrowia tarczycy i prawidłowego metabolizmu, a nawet stanowi on sporą część cząsteczki hormonu tarczycy.

Nawet nazwy różnych form hormonów tarczycy odzwierciedlają ilość cząsteczek jodu w nich zawartych – hormon T4 (tyroksyna) ma 4 atomy jodu, natomiast hormon T3 (trijodotyronina będąca biologicznie aktywną formą hormonu) ma 3 atomy jodu – co pokazuje, jak ważną rolę w biochemii tarczycy odgrywa ten pierwiastek.

Niedobór jodu jest jednym z trzech najczęściej występujących niedoborów pokarmowych, obok magnezu i witaminy D.

Skoro jod jest tak ważny dla prawidłowego funkcjonowania tarczycy, czy nie należałoby się spodziewać zwiększenia niedoczynności tarczycy wraz ze spadkiem poziomu jodu?

Tak, dokładnie takie zjawisko można zaobserwować.

Oznacza to, że jeśli masz problem z tarczycą, to może to być jednocześnie problem z niedoborem jodu.

Jeżeli czujesz się ciągle zmęczony i bez energii, masz problemy ze zrzuceniem zbędnych kilogramów, suchą skórą, zaparciami, wypadaniem włosów i jesteś nadmiernie wrażliwy na zimno, to wszystko może mieć związek z niedoczynnością tarczycy.

Już ponad 100 lat temu odkryto, że jod odwraca i zapobiega pojawieniu się wola (powiększeniu gruczołu tarczycy) i leczy niedoczynność tarczycy. Lecz obecnie rozumiemy ponadto, że skutki działania jodu są znacznie bardziej dalekosiężne.

Jod spełnia w organizmie cztery podstawowe funkcje:

  1. Stabilizacja metabolizmu i masy ciała
  2. Rozwój mózgu u dzieci
  3. Płodność
  4. Optymalizacja funkcjonowania układu odpornościowego (jod jest silnym środkiem przeciwbakteryjnym, przeciwwirusowym, przeciwgrzybicznym i przeciwrakowym)

Wraz ze spadkiem poziomu jodu u ludzi zaobserwowano jednocześnie wzrost ilości przypadków chorób tarczycy, raka piersi, gruczolowłókniaków piersi, raka prostaty i otyłości u dorosłych oraz przypadków opóźnienia rozwoju umysłowego i fizycznego u dzieci.

Dlaczego poziom jodu spada?

Niedobór jodu występuje coraz częściej. Prosta suplementacja może nie wystarczyć, ponieważ należy oprócz tego rozwiązać inne problemy, opisane poniżej.

Dane z niedawno przeprowadzonego badania sugerują, że ponad 11% ogólnej amerykańskiej populacji, ponad 7% kobiet ciężarnych i prawie 17% wszystkich kobiet w wieku rozrodczym ma niedobory jodu.

Badanie Total Diet Study przeprowadzone przez FDA wykazało, że podczas gdy w latach 1974-1982 spożycie jodu u 2-latków wynosiło 621 µg, to już w latach 1982-1991 spadło ono do 373 µg. W tym samym czasie przemysł piekarniczy zaczął stosować środki przeciwzbrylające oparte na bromie zamiast stosowanych do tej pory środków wykorzystujących jod.

Oprócz wycofania jodu z przemysłu spożywczego, gwałtownie zwiększyła się nasza ekspozycja na konkurujące z jodem toksyczne fluorowce (halogeny) takie jak brom, fluor, chlor i nadchlorany.

Fluorowce te absorbowane są z pożywienia, wody, leków i środowiska, po czym wybiórczo zajmują one nasze receptory jodu, co dalej pogłębia niedobór tego pierwiastka.

Fluoryzacja wody jest jednym z głównych czynników przyczyniających się do niedoboru jodu, a ponadto jest ona szkodliwa dla zdrowia z wielu innych powodów.

Pozostałe czynniki mające wpływ na obniżenie poziomu jodu w organizmie to:

  • Dieta uboga w ryby, skorupiaki i owoce morza
  • Dieta wegańska i wegetariańska
  • Obniżenie spożycia jodowanej soli
  • Mniejsze wykorzystanie jodu w przemyśle spożywczym i rolnictwie
  • Stosowanie w medycynie jodu radioaktywnego, który konkuruje z jodem naturalnym.

Efekt Wolffa-Chaikoffa – fałszywy alarm

Jednym z głównych powodów, dla których jod zaczął być uważny za niekorzystny dla zdrowia jest tzw. efekt Wolffa-Chaikoffa, a przekonanie to okazało się katastrofą, jeśli chodzi o zdrowie publiczne.

Otóż przeprowadzono eksperyment, polegający na wprowadzeniu do organizmu wysokich dawek jodu, którego wynikiem była niedoczynność tarczycy, co naukowcy błędnie zinterpretowali jako skutek przyjęcia nadmiernej ilości jodu.  Jednakże należy nadmienić, że eksperymencie tym podawano dożylnie jod radioaktywny, który jest toksyczny. Nie ma on nic wspólnego z jodem stosowanym w żywności lub suplementach, gdyż te dwa rodzaje jodu są całkowicie od siebie różne.

Pomimo to zła fama na temat eksperymentu szybko rozeszła się w kręgach medycznych i wywołała strach przed jodem, co z kolei spowodowało, że został on usunięty z amerykańskiego przemysłu spożywczego na ostatnie trzy dekady.

Toksyczne halogenki—najgorsi konkurenci jodu

Jod należy do pierwiastków chemicznych z grupy fluorowców (halogenów), do której ponadto należą brom, fluor i chlor. Kiedy zostają one chemicznie zredukowane, stają się halogenkami: jodkiem, bromkiem, fluorkiem i chlorkiem. To właśnie te ich formy najczęściej występują w pożywieniu, lekach i środowisku.

Jodki i chlorki w niewielkich ilościach są korzystne dla zdrowia, lecz bromki i fluorki są toksyczne. Przyczepiają się one do receptorów jodu, blokują działanie jodu i hormonów tarczycy, co przyczynia się do licznych poważnych chorób.

Największym problemem jest to, że toksyczne halogenki nie są usuwane z organizmu.

Nie istnieje żaden znany sposób detoksykacji dla bromku i fluorku – nasz organizm nie jest po prostu w stanie w żaden sposób ich przetwarzać. Tak więc kumulują się one w tkankach organizmu i z biegiem czasu rujnują nasze zdrowie.

Bromki

Bromki stanowią prawdziwe zagrożenie dla systemu hormonalnego i są praktycznie wszechobecne w naszym środowisku.

Pomimo zakazu stosowania bromianu potasu w mące wydanego przez Światową Organizację Zdrowie, bromki ciągle można znaleźć w niektórych lekach sprzedawanych bez recepty, produktach spożywczych i kosmetykach.

Stosowanie bromianu potasu jako dodatku do fabrycznie produkowanego pieczywa i wypieków stanowi jedną z głównych przyczyn nadmiaru bromków u mieszkańców krajów Zachodu.

Bromian sodu można spotkać w takich produktach jak trwała ondulacja lub farby do włosów i tekstyliów.

Benzylkonium jest stosowany jako konserwant w niektórych kosmetykach. Nawet śladowe ilości bromu mogą wywołać silny trądzik u osób wrażliwych. A komu potrzebne są środki do pielęgnacji skóry wywołujące trądzik lub wysypkę?

Brom występuje również w substancjach ognioodpornych stosowanych w dywanach, materacach, tapicerkach i meblach oraz w niektórych urządzeniach medycznych.

Jak wykazują badania przeprowadzone na zwierzętach, bromki mają związek ze zmianami zachowana i zaburzeniami rozwoju neurologicznego, takimi jak zaburzenia koncentracji uwagi (AAD) u dzieci.

W Stanach Zjednoczonych daleka jest jeszcze droga do całkowitego zakazania szkodliwych praktyk dodawania związków bromu do produktów spożywczych i innych, choć inne kraje podjęły już odpowiednie kroki w tym kierunku:

  • W roku 1990 w Wielkiej Brytanii zakazano dodawania bromianów do pieczywa
  • W roku 1994 Kanada wprowadziła ten sam zakaz
  • W Brazylii niedawno zakazano stosowania bromków w produktach mącznych
  • Unia Europejska zakazała stosowania niektórych związków PBDE (polibromowanych eterów difenylowych)

Co więc nam, Amerykanom, zajmuje tak dużo czasu?

Jak zwykle, zyski wielkich korporacji przeważają nad problemami zdrowia, jeżeli chodzi o podejmowanie słusznych kroków w celu poprawy zdrowia publicznego.

Źródła wiedzy na temat tarczycy

Autorka i rzeczniczka praw pacjentów Mary Shomon jest jednym z głównych edukatorów w tematyce zdrowia tarczycy w Stanach Zjednoczonych, która prowadzi także jedno z najpopularniejszych forów na temat tarczycy i jej zdrowia na About.com. Mary ostrzega pacjentów, aby nie udawali się bez zastanowienia do sklepu ze zdrową żywnością w celu zakupu suplementów jodu. 

Według Mary Shomon, jeżeli ktoś nie ma niedoboru jodu, to suplementacja tym pierwiastkiem może pogorszyć potencjalnie istniejące problemy z tarczycą lub wywołać dalsze dysfunkcje tego gruczołu. Kluczową sprawą jest przyjmowanie odpowiedniej ilości jodu: nie za dużo i nie za mało.

Sposobem na ocenienie ilości przyjmowanego jodu jest wykonanie testu, który wykaże ile jodu zostaje wydalone wraz z moczem.

Badanie polega na tym, że pacjent przyjmuje pewną dawkę jodu, zbiera swój mocz przez 24 godziny, a następnie wysyła jego próbkę do laboratorium, gdzie badana jest ilość jodu w wydalonym moczu. Jeśli chcesz się dowiedzieć, czy masz niedobór jodu, to takie badanie moczu jest najbardziej dokładnym sposobem na ocenienie poziomu tego pierwiastka w organizmie.

Jak podnieść poziom jodu

Jeśli okaże się, że rzeczywiście masz niedobór jodu, to polecam dodanie roślin morskich do swojej diety.

Najlepszym znanym mi źródłem organicznego jodu są wodorosty morskie pozyskiwane w sposób niekomercyjny. Odpowiednią dawką będzie około 5 gram dziennie lub około jedna uncja (28 gram) tygodniowo, tak więc półkilowa paczka wodorostów z powodzeniem wystarczy na dwa miesiące.

Z zasady zawsze lepiej jest pozyskiwać jakikolwiek składnik odżywczy z produktów naturalnych, nie z suplementów, jeżeli jest to tylko możliwe. Suplementy powinny być stosowane, jeżeli rzeczywiście nie ma już innej możliwości.

Niektórzy pacjenci twierdzą też, że znacznie lepiej reagują na jod przyjmowany w formie naturalnej, na przykład w postaci wodorostów morskich, niż na jod w formie suplementu. Jeśli jednak zdecydujesz się na suplementację, gorąco zalecam stosowanie nasyconego roztworu jodku potasu (SSKI), który jest dostępny jako niedrogi preparat sprzedawany na receptę. Zazwyczaj przyjmuje się 1-3 kropli dziennie.

Należy unikać płynu Lugola lub jodyny, które mogą pogorszyć stan tarczycy.

Jest to faktem podręcznikowym, że tarczyca transportuje jod wyłącznie w formie zjonizowanej (tzn. w formie jodku). W wyniku reakcji chemicznych w tarczycy z jodku (I-) tworzy się jod (I2) w celu utworzenia tyrooglobuliny. Organizm nie wykorzystuje jodu bezpośrednio. Jod I2 musi zostać podzielony na dwa jony I-, co jest reakcją utleniającą, która powoduje stres oksydacyjny.

Transportery jodku zlokalizowane są w różnych miejscach organizmu, między innymi w piersiach i okrężnicy. Jedna z grup transporterów jodku nazywana jest symporterem jodku sodu, natomiast druga to pendryna. Dr Davind Brownstein (patrz poniżej) omawia symporter jodku sodu, lecz nie wspomina nic o pendrynie. Jednakże tak jak wszystkie transportery jonowe, te także potrzebują ładunku, aby przenosić cząsteczki poprzez membranę, co oznacza że jod musi być w formie zjonizowanej.

Możliwe jest, że niektóre osoby doświadczą poprawy pewnych dolegliwości zdrowotnych po zastosowaniu płynu Lugola, jednakże według ekspertki od autyzmu Catheriny Tamara, jej doświadczenie pokazuje, że dzieci z autyzmem oraz ich matki mają lepsze rezultaty po zastosowaniu jodku, nie jodu.

Utrzymywanie prawidłowego poziomu jodu jest szczególnie istotne dla kobiet rozważających zajście w ciążę lub tych, które już spodziewają się dziecka. Powinny się one upewnić, że spożywają wodorosty morskie lub zestaw witamin dla kobiet w ciąży, który zawiera odpowiednią formę i dawkę jodku, nie jodu, aby zadbać o prawidłowy rozwój nienarodzonego dziecka.

Jak poprawić funkcjonowanie tarczycy – porady

Lekarz medycyny David Brownstein napisał kilka książek na temat tarczycy i jodu, które są cennym źródłem informacji dla osób zainteresowanych tym tematem.

Dr Hyman jest kolejnym znawcą tematu, który ma pewne zalecenia dla osób z nieprawidłowo funkcjonującą tarczycą. Oto one:

  • Zidentyfikuj i wyeliminuj przyczyny (np. niedobór jodu, nierównowaga hormonalna, toksyny w środowisku, stany zapalne)
  • Popraw swoją dietę i zrozum, jaki wpływ na Twoje zdrowie ma prawidłowe odżywianie (zwróć uwagę na jod, tyrozynę, selen, witaminy A i D, cynk, witaminy z grupy B, omega-3), alergie pokarmowe, nietolerancja glutenu, produkty spożywcze zawierające goitrogeny, takie jak soja, które zaburzają gospodarkę organizmu jodem
  • Zapewnij sobie odpowiednią ilość aktywności fizycznej
  • Zredukuj stres
  • Korzystaj z sauny lub gorących kąpieli w celu detoksykacji organizmu,
  • Stosuj suplementy, jeśli są one konieczne, aby zapewnić optymalną ilość wszystkich składników
  • Osoby przyjmujące hormony tarczycy przez okres krótszy niż pięć lat zauważają, że ich organizm reaguje znacznie lepiej na suplementacją naturalnymi hormonami tarczycy, które zawierają T1, T2, T3 i T4, a nie wyłącznie T4 jak np. Synthroid. Armour Thyroid oraz Nature-Thyroid to najlepiej znane środki naturalne, lecz dobry farmaceuta może stworzyć lek zawierający naturalne hormony tarczycy na podstawie odpowiedniej receptury.

Im więcej toksycznych halogenków będziesz w stanie pozbyć się z organizmu, tym więcej jodu Twój organizm będzie w stanie wyłapać i tym lepiej będzie funkcjonować Twoja tarczyca.

Laura Power, chirurg i doktor nauk medycznych ma następujące sugestie, dzięki którym można zwiększyć wydalanie fluoru i bromu z organizmu:

  • Jod w wysokich dawkach
  • Duże dawki witaminy C
  • Nierafinowana sól morska
  • Kąpiele w soli Epsom
  • Pocenie się w saunie na podczerwień

Przyszłość naturalnych leków na tarczycę

FDA zakazała produkcji i dystrybucji naturalnego środka na tarczycę, który trzy duże firmy pozyskiwały z wysuszonej tarczycy zwierząt i nazwała ten naturalny, znany i stosowany od stu lat środek na tarczycę "niezatwierdzonym lekiem".

Jednym ze sposobów, w jaki zwykle można odróżnić lekarza naturalnego od konwencjonalnego, jest rodzaj zalecanej przez niego terapii zastępczej hormonów tarczycy. Lekarze medycyny naturalnej przepisują niemal wyłącznie środki naturalne, zawierające sproszkowaną wysuszoną tarczycę, jak np. Armour Thyroid.

Stosowałem tego typu środki u tysięcy pacjentów i moje doświadczenie niezmiennie pokazuje, że większość z nich reaguje na nie znacznie lepiej niż na produkty syntetyczne. Jedynym wyjątkiem są osoby, które przyjmowały syntetyczne hormony tarczycy przez okres dłuższy niż 10 lat. Wygląda na to, że ich organizm ma poważny problem z przestawieniem się na preparaty naturalne.

Usunięcie z rynku naturalnego hormonu produkowanego ze sproszkowanej tarczycy zwierzęcej powoduje wiele szkody, niebezpieczeństw i zagrożeń dla setek tysięcy, a może nawet większej liczby osób, jeśli nie będą one miały dostępu do tego bezpiecznego i skutecznego środka.

Niepewna przyszłość naturalnych leków na tarczycę martwi wielu pacjentów i lekarzy, w odpowiedzi na ten problem utworzona została więc koalicja o nazwie Save Natural Thyroid.

Oprócz niedawno zorganizowanej pierwszej telekonferencji mającej na celu omówienie przyszłości naturalnych leków na tarczycę (NDT), koalicja  Save Natural Thyroid założyła także kanał na YouTube, gdzie pacjenci i lekarze mogą tworzyć i publikować filmiki na temat naturalnego leczenia tarczycy.

Utworzona została także grupa na Facebooku o nazwie Save Natural Thyroid, aby informować i pomagać pacjentom mającym problemy z tarczycą. Jeśli ktoś z Twoich bliskich lub znajomych przyjmuje syntetyczne hormony bio-identyczne, być może warto dołączyć do tej grupy, by otrzymywać najnowsze informacje na temat leczenia tarczycy.

Jeśli niedawno zdiagnozowano u Ciebie niedoczynność tarczycy lub jeśli stosujesz hormony syntetyczne od stosunkowo niedługiego czasu, zdecydowanie polecam stosowanie leku Armour Thyroid – naturalnego ekstraktu z tarczycy świni, który zawiera nie tylko hormony T3 i T4, ale także T1 i T2, które pomagają unormować procesy hormonalne w organizmie.

Fakt, że FDA obecnie znacznie ogranicza dostępność tego środka, a być może wyeliminuje go całkowicie, jest przygnębiający, ponieważ dla większości pacjentów jest to najlepsza i najbezpieczniejsza opcja leczenia.