Bóle głowy – zapobieganie i leczenie

Ulga w bólu głowy

W skrócie

  • Krótka seria ćwiczeń może powstrzymać bólu głowy w zarodku, prawdopodobnie dlatego, że uwalniane są wówczas neuroprzekaźniki redukujące ból
  • Delikatny masaż skroni, karku i skóry głowy może przynieść ulgę w napięciowym bólu głowy (spróbuj dodać do masażu kroplę miętowego olejku eterycznego)
  • Alergie częściej występują u osób z bólami głowy, więc bardziej zdecydowane leczenie alergii może pomóc
Rozmiar tekstu:

Według dr Mercoli

Prawie połowa populacji świata cierpi każdego roku na ból głowy, co sprawia, że jest to najbardziej powszechne „zaburzenie” układu nerwowego. Tylko połowa osób dotkniętych bólem głowy szuka pomocy u lekarza, mimo że dolegliwość ta może się w znacznym stopniu odbić na naszej zdolności do pracy, prowadzenia życia towarzyskiego i bycia produktywnym każdego dnia.

Szacuje się, że w samej Wielkiej Brytanii opuszczane jest ponad 25 milionów dni w szkole lub pracy tylko w wyniku migrenowych bólów głowy. Także w Stanach Zjednoczonych większość osób cierpiących na migreny polega wyłącznie na środkach kupowanych w aptece bez recepty lekarza.

Jednak warto wiedzieć, że inne metody także istnieją, są to nie tylko metody leczenia bólu głowy, lecz także zapobiegania mu.

Jakie są najbardziej powszechne rodzaje bólu głowy?

Napięciowe bóle głowy są to najczęściej występujące samoistne bóle głowy, które dotykają nawet do 70% osób w pewnych populacjach. Szacuje się, że około 3% osób dorosłych cierpi na chroniczne napięciowe bóle głowy, które często zaczynają się już w wieku kilkunastu lat i dotykają kobiety znacznie częściej niż mężczyzn.

Napięciowe bóle głowy często są wynikiem stresu lub problemów mięśniowo-szkieletowych (takich jak na przykład nieprawidłowa postawa ciała) i powodują one napięcie, które może być odczuwane jako ciasna opaska wokół głowy.

W większości przypadków ból samoistnie mija w ciągu kilku godzin, lecz w przypadku bólu chronicznego problem może znacznie utrudniać normalne funkcjonowanie. Inne rodzaje bólu głowy to:

  • Migrena, która wywoływana jest w mózgu i powoduje uwalnianie substancji prozapalnych wywołujących ból w nerwach i naczyniach krwionośnych głowy
  • Klasterowy ból głowy, który jest krótkotrwałym, lecz niezwykle silnym bólem głowy, który pojawia się często (ból typowo odczuwany jest w okolicy oczu)
  • Ból głowy związany z przedawkowaniem leków, który wywoływany jest, jak na ironię, nadmiernym stosowaniem środków na ból głowy

Niefarmakologiczne podejście do leczenia bólu głowy

Czy szukasz niefarmakologicznych sposobów na pozbycie się bólu głowy? Czegoś, co będzie skuteczne, lecz jednocześnie nie będzie wywoływać skutków ubocznych jak niemal każdy lek przeciwbólowy – od niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NSAID) po opioidy? Wypróbuj poniżej przedstawione metody:

1. Ćwiczenia

Krótka seria ćwiczeń może powstrzymać ból głowy w zarodku, prawdopodobnie dlatego, że uwalniane są wówczas neuroprzekaźniki redukujące ból.

Wybieraj łagodne ćwiczenia o niskiej intensywności, takie jak jazda na rowerze stacjonarnym, które nie będą stanowiły dalszego stresu dla obolałej głowy.

2. Masaż

Delikatny masaż skroni, karku i skóry głowy może przynieść ulgę w napięciowym bólu głowy.

Udowodniono, że klasyczny głęboki masaż tajski, który obejmuje pięć punktów na twarzy i głowie przynosi ulgę w chronicznym napięciowym bólu głowy tak samo dobrze, lub nawet lepiej, niż lek amitryptylina.

3. Zioła

Ludzie na całym świecie od wieków wykorzystują zioła do leczenia bólu głowy. Na przykład połączenie wrotyczu i imbiru pomaga łagodzić bóle migrenowe, jak wynika z badania opublikowanego w czasopiśmie Headache.

Zalej gorącą wodą posiekany korzeń świeżego imbiru, po czym wypij tę ziołową herbatkę jako naturalny „lek” przeciw bólowi głowy. Można także żuć obrany ze skórki kawałek imbiru.

Kolejnym sposobem, pomagającym zwłaszcza w napięciowym bólu głowy, jest picie naparu z rumianku. Należy wybierać herbatki mające w składzie wyłącznie kwiat rumianku lub nawet zaparzyć suszone kwiaty (przed wypiciem odcedzić).

Jeśli uda Ci się dostać gdzieś liście betelu (pieprzu żuwnego), zmiel je drobno na delikatną pastę i stosuj zewnętrznie jako okład na czoło i skronie (pozostaw na około 30 minut, po czym zmyj).

Liście betelu mają właściwości przeciwzapalne, przeciwbólowe i stymulujące, dla których były cenione jako składnik różnych mikstur leczniczych już w czasach starożytnych.

Kolendra to kolejne zioło znane ze swoich właściwości przeciwbólowych. Prevent Disease podaje prostą recepturę na wykorzystanie nasion kolendry, która może szybko przynieść ulgę w bólu głowy:

“Zagotuj wodę. Dodaj łyżkę nasion kolendry. Gotuj przez chwilę, aż poczujesz silny zapach kolendry. Zestaw z ognia i dodaj do mikstury pół łyżki liści herbaty.

Zamknij naczynie i odstaw na kilka minut. Przecedź i wypij bez żadnych dodatków słodzących. Spróbuj zasnąć lub usiądź i zrelaksuj się przez dziesięć minut. Przy odrobinie szczęścia w tym czasie ból głowy ustąpi.”

4. Olejki eteryczne

Olejki eteryczne zawierają biologicznie czynne lotne związki kwiatów i roślin w bardzo stężonej formie. Są one na wiele sposobów esencją rośliny i mogą przynosić korzyści terapeutyczne, gdy stosowane są nawet w bardzo małych ilościach.

Możesz skonsultować się z profesjonalistą lub samodzielnie stosować olejki eteryczne w domu w następujący sposób:

  • Inhalacja pośrednia olejkami eterycznymi za pomocą dyfuzora lub poprzez rozpylenie w pobliżu kilku kropli olejku
  • Inhalacja bezpośrednia olejkami eterycznymi za pomocą inhalatora, gdzie kilka kropli olejku dodaje się do gorącej wody (popularna metoda w leczeniu bólów głowy spowodowanych chorymi zatokami)
  • Masaż aromaterapeutyczny, gdzie kilka kropli olejku eterycznego dodaje się do oleju bazowego, po czym masuje nim skórę głowy
  • Zastosowanie olejku eterycznego na skórę po dodaniu go do balsamu, soli kąpielowych lub okładu

Które olejki eteryczne działają najlepiej w przypadku bólu głowy? Zależy to od rodzaju bólu. Na ból napięciowy warto wypróbować olejek miętowy (wmasowując kroplę bezpośrednio w bolące miejsce), na migrenę miętowo-bazyliowy, a rozmarynowy ogólnie na bóle głowy.

5. Filiżanka czarnej kawy

W razie potrzeby filiżanka kawy może dostarczyć Ci małej dawki kofeiny, która pomoże zwęzić naczynia krwionośne prowadzące do głowy, co łagodzi ból. Podobny efekt można osiągnąć stosując okład z lodu na czoło i skronie.

Niektórzy pacjenci z migreną twierdzą, że mocna filiżanka kawy pomaga powstrzymać atak migreny (lecz u innych osób może ona wywołać atak migreny, poznaj więc dobrze swój organizm i wsłuchuj się w to, co Ci podpowiada).

Wiele środków na ból głowy, jak na przykład Excedrin, zawiera kofeinę jako składnik aktywny. Wykorzystanie kofeiny dla ulgi w bólu najlepiej stosować przy tylko okazjonalnych bólach głowy.

Stosowanie tej “sztuczki” zbyt często mogłoby prowadzić do uzależnienia lub nawet pogorszyć ból głowy. Osoby, które po codziennym lub prawie codziennym stosowaniu kofeiny uzależniły się od niej, mogą nawet po jednym dniu bez kofeiny zaobserwować u siebie objawy odstawienia takie jak właśnie ból głowy.

10 produktów pokarmowych mogących wywołać ból głowy

Alkohol, szczególnie czerwone wino

Napoje kofeinowe (jak jednak wspomniano, czasem mogą one pomóc w bólu głowy)

Sery dojrzewające takie jak Gorgonzola, Camembert, Cheddar i inne

Przetworzone produkty mięsne, takie jak hot dogi, kiełbaski i wędliny

Glutaminian sodu (MSG), który powszechnie występuje w przetworzonej żywności

Aspartam, sztuczny słodzik

Owoce cytrusowe, choć rzadko

Rośliny strączkowe, takie jak fasola, groszek i soczewica (niezbyt często)

Orzechy (zgłaszane przez niektórych pacjentów, choć przyczyna nie jest tu znana)

Czekolada, choć wciąż jeszcze nie wiadomo, dlaczego powoduje ból głowy u niektórych osób

Jeśli cierpisz na migreny, to aby skutecznie leczyć ich podstawową przyczynę, trzeba "zregenerować baterie komórek", czyli mitochondria komórkowe, a jednym ze sposobów na to jest przyjmowanie koenzymu Q10 (CoQ10). Dla większości osób jest on najbardziej skuteczny w swojej zredukowanej formie, czyli w formie tzw. ubichinonu.

Czy astma i alergie powodują ból głowy?

Zarówno migrena jak i astma są wywołane zapaleniem – naczyń krwionośnych w przypadku migreny i dróg oddechowych w przypadku astmy. Jak wynika z najnowszych badań, osoby, które mają zarówno migreny jak i astmę, mają dwa razy większe ryzyko rozwoju przewlekłej migreny.

Czynnikiem łączącym astmę z migreną może być alergia. Alergie są bardzo częste u osób z astmą i u osób z bólem głowy, a naukowcy sugerują, że bardziej zdecydowane leczenie alergii może pomóc w bólu głowy. Jeśli masz astmę i/lub alergie, absolutnie niezbędna jest również optymalizacja poziomu witaminy D.
Badania rzeczywiście wskazują, że niedobór witaminy D może być podstawową przyczyną astmy. Niedobór witaminy D może również odgrywać dużą rolę w migrenach.

Jak wynika z badań przedstawionych podczas 50-go dorocznego spotkania Amerykańskiego Towarzystwa Bólu Głowy, prawie 42% pacjentów z przewlekłą migreną ma niedobór witaminy D. Badania wykazały również, że im dłużej dana osoba cierpi na przewlekłe migreny, tym bardziej prawdopodobne jest, że ma niedobór witaminy D.

Niedobory innych witamin, które wiążą się z bólami głowy to niedobór witaminy B2 (ryboflawiny), B6, B12 i kwasu foliowego.

Oprócz troski o tak podstawowe czynniki zdrowia jak dieta i optymalna ilość witaminy D, wykonanie testów prowokacji i neutralizacji (PN) zapewnia wielu cierpiącym na alergie stałą ulgę bez niekorzystnych efektów ubocznych. Wskaźnik skuteczności tej metody wynosi od 80 do 90%, a leczenie może odbywać się w warunkach domowych.

Siedem sposobów na uniknięcie bólu głowy w święta

Dbaj o regularny sen. Zaniedbywanie snu z powodu uroczystości lub świąt może pogorszyć chroniczne bóle głowy i migreny. Staraj się kłaść spać i wstawać codziennie o tej samej porze.

Jedz zgodnie z ustalonym rozkładem posiłków. Podczas gdy dla niektórych osób pominiecie posiłku (tj. post okresowy) może okazać się korzystne, to u innych może wywołać ból głowy. Trzymaj się swojego regularnego planu posiłków, jeżeli próbujesz opanować bóle głowy.

Unikaj bólu głowy w wyniku “kaca”. Jeśli pijesz alkohol podczas świąt lub uroczystości, staraj się zachować umiar. A jeżeli cierpisz na migreny, to miej świadomość tego, że czerwone wino wywołuje ją u wielu osób.

Uważaj na to, co jesz. W czasie świąt lub różnego rodzaju imprez na stole często znajdują się niektóre z produktów spożywczych, które mogą wywołać ból głowy. Są to między innymi czekolada, wędliny, sery dojrzewające, produkty z glutaminianem sodu lub aspartamem i wiele innych.

Unikaj mocnych zapachów. Perfumy, świece zapachowe i inne zapachy mogą wywoływać ból głowy u osób wrażliwych. Uważaj na tego typu zapachy robiąc zakupy i odwiedzając znajomych lub rodzinę.

Ostre światło. U niektórych osób ostre oświetlenie, na przykład choinkowe, zwłaszcza gdy światło jest na dodatek migające, może wywołać migrenę. Będąc w pobliżu tego typu dekoracji świątecznych warto nawet założyć okulary przeciwsłoneczne, by zniwelować nieco ich gwałtowny wpływ.

Znajdź czas tylko dla siebie. Znalezienie czasu dla siebie jest ważne w gorącym okresie świątecznym, kiedy poziom stresu zazwyczaj wzrasta w porównaniu do zwykłych dni.

Technika Wolności Emocjonalnej redukuje ból głowy o 62%

Kolejną “sztuczką”, o której warto pamiętać, gdy zaczyna nas boleć głowa są Techniki Emocjonalnej Wolności (EFT). Badania kliniczne wykazały, że techniki EFT mogą gwałtownie zminimalizować wpływ emocjonujących wspomnień i wydarzeń, które wzbudzają niepokój psychiczny.

Kiedy napięcie z tym związane zostaje zredukowane lub całkowicie wyeliminowane, organizm często sam odnajduje utraconą równowagę, co przyspiesza leczenie problemów zarówno fizycznych jak i psychicznych.

Imponujące wyniki w leczeniu bólu głowy uzyskali greccy naukowcy, którzy przeprowadzili badanie z udziałem 35 osób leczonych na częste bóle głowy w klinice leczenia bólu. Po ośmiu tygodniach u osób, które nauczono wykonywać samodzielnie techniki EFT i które wykonywały opukiwanie dwa razy dziennie częstość występowania bólu głowy zmniejszyła się o 62%, a intensywność bólu została zredukowana o 60%.

Wyniki te uzyskano, gdy pacjenci wykonywali techniki EFT samodzielnie. Można przypuszczać, że gdyby wykonywane one były przez wykwalifikowanego terapeutę EFT, wyniki byłyby jeszcze bardziej imponujące.

Jeśli cierpisz na bóle głowy, to pamiętaj, że stosowanie technik EFT oraz innych strategii wpływających jednocześnie na ciało i umysł może skuteczniej pomóc pozbyć się bólu niż toksyczne leki przeciwbólowe przepisywane na receptę lub sprzedawane bez recepty.

Istnieje jeszcze wiele innych sposobów, które warto wypróbować. Akupunktura, zimne lub gorące okłady, terapia chiropraktyczna (kręgarstwo), a nawet przywrócenie prawidłowej postawy ciała mogą sprawić wielką różnicę w częstotliwości pojawiania się i natężeniu bólu głowy.

Jeśli przewlekłe bóle głowy utrzymują się pomimo wypróbowania opisanych metod, poszukaj pomocy lekarza zajmującego się medycyną naturalną, który pomoże ustalić i rozwiązać podstawową przyczynę Twoich dolegliwości.