Co warto wiedzieć o zdrowiu tarczycy? (CZĘŚĆ 1)

kobieta z zapaleniem tarczycy

W skrócie

  • Tarczyca jest gruczołem w kształcie motyla, znajdującym się wewnątrz szyi, tuż pod krtanią.
  • Tarczyca jest odpowiedzialna za wytwarzanie hormonów metabolicznych, które kontrolują każdą funkcję w organizmie.
  • Niedoczynność tarczycy występuje wtedy, gdy tarczyca wytwarza zbyt mało hormonów tarczycy, co jest często związane z niedoborem jodu.
Rozmiar tekstu:

Tarczyca to jeden z największych gruczołów dokrewnych. Ma ogromny wpływ na prawie każdą komórkę w organizmie człowieka – od regulacji metabolizmu i wagi poprzez kontrolę procesu spalania tłuszczu. Hormony tarczycy są również niezbędne do prawidłowego wzrostu i rozwoju dzieci. Ponadto biorą udział w prawie każdym fizjologicznym procesie zachodzącym w organizmie.

Kiedy poziomy hormonów tarczycy są niezrównoważone, organizm nie funkcjonuje prawidłowo. Zbyt duże lub zbyt małe wydzielanie hormonów tarczycy może negatywnie wpłynąć na ogólny stan zdrowia i samopoczucie.

Badania wykazały, że od 10 do 40 procent ludzi żyjących w Stanach Zjednoczonych ma suboptymalne poziomy hormonów tarczycy. Nieprawidłowe działanie tarczycy zostało powiązane z poważnymi chorobami, takimi jak fibromialgia, zespół jelita drażliwego, trądzik, egzema, choroby dziąseł, bezpłodność i choroby autoimmunologiczne.

Z tego powodu warto dowiedzieć się, jak działa tarczyca i co może pogorszyć jej funkcjonowanie.

Jak działa tarczyca?

Tarczyca to gruczoł w kształcie motyla, który znajduje się w szyi, zaraz pod krtanią. Ten pięciocentymetrowy, brązowawo czerwony, silnie unaczyniony gruczoł, ma dwa płaty umieszczone po obu stronach tchawicy, które są połączone tkanką zwaną cieśnią. Normalna tarczyca waży od 20 do 60 gramów.

Tarczyca jest odpowiedzialna za wytwarzanie hormonów metabolicznych, które kontrolują każdą funkcję w organizmie. Wytwarza trzy rodzaje hormonów:

  • Trójjodotyroninę (T3)
  • Tyroksynę (T4)
  • Dijodotyroninę (T2)

Hormony wydzielane przez tarczycę oddziałują ze wszystkimi innymi hormonami w organizmie, w tym z insuliną, kortyzolem i hormonami płciowymi, takimi jak estrogen, progesteron i testosteron. Fakt, że te hormony są ze sobą powiązane i znajdują się w ciągłej komunikacji, wyjaśnia, dlaczego nieprawidłowe funkcjonowanie tarczycy wiąże się z tak wieloma różnymi objawami i chorobami.

Prawie 90 procent hormonów wytwarzanych przez tarczycę stanowi nieaktywna forma T4. Za pomocą odpowiedniego enzymu, wątroba przekształca T4 w T3 – aktywną formę. T2 jest obecnie najmniej poznanym hormonem tarczycy i przedmiotem wielu trwających badań.

Jeśli wszystko działa prawidłowo, będziesz mieć optymalne poziomy hormonów T3 i T4, które kontrolują metabolizm każdej komórki w organizmie. Jeśli masz zbyt niski poziom T3 wynikający z niewystarczającej produkcji albo zaburzeń konwertowania T4 w T3, wpłynie to negatywnie na cały organizm.

T3 jest niezwykle ważnym hormonem, ponieważ mówi jądrom komórkowym, aby wysłały wiadomości do DNA, co powoduje przyśpieszenie metabolizmu poprzez spalanie tłuszczu. W ten sposób T3 obniża poziom cholesterolu, promuje wzrost włosów i pomaga utrzymać szczupłą sylwetkę.

Poziom T3 może zostać zakłócony przez nieprawidłowe odżywianie, toksyny, alergeny, infekcje i stres, a to prowadzi do szeregu powikłań, w tym raka tarczycy, niedoczynności tarczycy i nadczynności tarczycy, które dziś są trzema najbardziej rozpowszechnionymi chorobami tarczycy. W poniższym artykule dokładniej omówiono najczęstsze problemy z tarczycą.

Niedoczynność tarczycy: spowolnienie działania tarczycy

Niedoczynność tarczycy występuje, gdy tarczyca wytwarza zbyt mało hormonów tarczycy, co jest często związane z niedoborem jodu.

Dr David Brownstein, certyfikowany praktyk medycyny holistycznej, który od dwóch dekad zajmuje się jodem, twierdzi, że ponad 95 procent pacjentów w jego klinice cierpi na niedobór jodu.

Ponadto, 10 procent ogólnej populacji Amerykanów i 20 procent kobiet w wieku powyżej 60 lat ma subkliniczną niedoczynność tarczycy2 – stan, w którym nie występują wyraźne objawy, a wyniki badań laboratoryjnych nieznacznie odbiegają od normy.

Jednakże tylko marginalny odsetek tych osób jest leczony. Powodem tego jest błędna interpretacja i niezrozumienie wyników badań laboratoryjnych, szczególnie TSH (hormon tarczycy).

Większość lekarzy uważa, że jeśli poziom TSH mieści się w „normalnym” zakresie, tarczyca działa prawidłowo. Jednak jak zwykle, diabeł tkwi w szczegółach. Coraz więcej lekarzy odkrywa, że poziom TSH jest niewiarygodny w diagnozowaniu niedoczynności tarczycy.

Jak zdiagnozować niedoczynność tarczycy?

Rozpoznanie niedoczynności tarczycy i jej przyczyny jest trudnym zadaniem. Wiele objawów niedoczynności tarczycy jest niejasnych i pokrywa się z objawami innych chorób. Lekarze często nie wykrywają problemu z tarczycą, ponieważ polegają tylko na kilku tradycyjnych badaniach, nie zauważając innych wskazówek.

Najbardziej skutecznym sposobem zdiagnozowania niedoczynności tarczycy jest obserwacja swojego ciała. Ludzie z niedoczynnością tarczycy zwykle doświadczają:

Apatii — zmęczenie i brak energii są typowymi objawami dysfunkcji tarczycy. Z tym schorzeniem powiązano również depresję. Zatem jeśli zdiagnozowano u Ciebie depresję, zbadaj poziom hormonów tarczycy.

Ważne jest, aby pamiętać, że nie zawsze za zmęczenie lub brak energii można obwiniać nieprawidłowe działanie tarczycy. Zmęczenie wynikające z dysfunkcji tarczycy zaczyna się pojawiać, gdy poziom energii ulega obniżeniu, szczególnie w porównaniu z wcześniejszym poziomem sprawności lub zdolności.

Jeśli tarczyca nie działa prawidłowo, utrzymanie odpowiedniego poziomu energii będzie wyzwaniem. Zauważysz, że po prostu nie masz wystarczająco dużo energii, aby wykonywać rzeczy, które kiedyś nie sprawiały problemu.

Do niektórych z oczywistych objawów zmęczenia tarczycy należą:

  • Brak energii do ćwiczeń, zazwyczaj nie ćwiczysz w sposób ciągły;
  • Uczucie zmęczenia, szczególnie po południu; jest bardzo czułym wskaźnikiem poziomu hormonów tarczycy;
  • Zasypianie, gdy tylko usiądziesz i nie masz nic do roboty.

Przyrost wagi — Łatwe przybieranie na wadze lub problem ze schudnięciem, pomimo intensywnego programu ćwiczeń i przestrzegania diety.

Szorstka i łuszcząca się skóra i/lub suche, łamliwe i plączące się włosy — Jeśli masz wiecznie suchą skórę, która nie reaguje dobrze na balsamy lub kremy nawilżające, weź pod uwagę niedoczynność tarczycy jako możliwą przyczynę.

Utrata włosów — Kobiety doświadczające niewytłumaczalnej utraty włosów powinny przebadać swoją tarczycę. Na szczęście, jeśli utrata włosów jest spowodowana niedoczynnością tarczycy, włosy szybko odrosną po zastosowaniu odpowiedniego leczenia.

Wrażliwość na zimno — Odczuwanie zimna przez cały czas również jest oznaką niedoczynności tarczycy. Osoby z niedoczynnością tarczycy powoli się rozgrzewają, nawet w saunie i nie pocą się podczas łagodnego wysiłku fizycznego.

Niska temperatura podstawowa — Kolejną charakterystyczną oznaką niedoczynności tarczycy jest niska podstawowa temperatura ciała (BBT), wynosząca średnio poniżej 36,1oC przez co najmniej trzy dni. W celu pomiaru średniej temperatury najlepiej zastosować termometr BBT.

Każdy z tych objawów może sugerować niedoczynność tarczycy. Im więcej z tych objawów u siebie rozpoznajesz, tym większe prawdopodobieństwo, że masz niedoczynność tarczycy. Ponadto, jeśli masz kogoś w rodzinie kogo dotyczy jeden z poniższych czynników, ryzyko wystąpienia chorób tarczycy staje się wyższe:

Wole;

Cukrzyca;

Stwardnienie rozsiane (MS);

Wczesne siwienie włosów;

Choroby autoimmunologiczne (np. reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń, sarkoidoza, zespół Sjogrena);

Podwyższony poziom cholesterolu;

Leworęczność;

Choroba Leśniowskiego-Crohna lub wrzodziejące zapalenie jelita grubego;

Nadczynność lub niedoczynność tarczycy.

Im większą czujność zachowasz obserwując własne objawy i czynniki ryzyka, tym pełniejszy obraz przedstawisz lekarzowi, dzięki czemu łatwiej będzie mu postawić prawidłową diagnozę i wdrożyć odpowiednie leczenie.

Jakie są objawy nadczynności tarczycy?

Jakie są objawy nadczynności tarczycy?

Tyroksyna (T4) to hormon wytwarzany przez tarczycę i transportowany przez krew po całym organizmie. Od prawidłowego poziomu tyroksyny zależy działanie wielu komórek i tkanek.

Nadczynna tarczyca wydziela za dużo T4, co powoduje przyspieszanie niektórych funkcji organizmu. Do określenia tej choroby lekarze mogą używać terminu „tyreotoksykoza” zamiast „nadczynność tarczycy”. Ten stan występuje częściej u kobiet – dotyczy około 8 na 100 kobiet i 1 na 100 mężczyzn. Może wystąpić w każdym wieku.

Patient.co.uk wymienia kilka objawów nadczynności tarczycy:

Uczucie niepokoju, nerwowość, emocjonalność, drażliwość, słaba jakość snu i potrzeba ciągłego ruchu;

Trudności z koncentracją;

Częste wypróżnienia;

Nieregularne miesiączki u kobiet;

Utrata masy ciała (lub przyrost masy ciała, w rzadkich przypadkach);

Szybkie, silne lub nieregularne bicie serca;

Brak miesiączki u kobiet;

Wytrzeszcz oczu.

Niektóre z tych objawów mogą być niezauważalne na początku. Pogłębiają się z czasem, ponieważ poziom tyroksyny zaczyna rosnąć.

Nieleczona nadczynność tarczycy może prowadzić do problemów z sercem, takich jak migotanie przedsionków, kardiomiopatia, dusznica bolesna i niewydolność serca. Kobiety z nadczynnością tarczycy mogą mieć problemy z porodem.

Diagnozowanie problemów z tarczycą

Istnieje kilka sposobów na zdiagnozowanie niedoczynności lub nadczynności tarczycy. Preferuję następujące badania laboratoryjne, które pomogą prawidłowo zdiagnozować potencjalne zaburzenia pracy tarczycy:

Badanie poziomu TSH — Im wyższy poziom TSH, tym większe prawdopodobieństwo niedoczynności tarczycy. Idealny poziom dla TSH wynosi od 1 do 1,5 mIU na litr.

Poziom wolnej T4 i wolnej T3 — Normalny poziom wolnej T4 wynosi od 0,9 do 1,8 nanogramów na decylitr. Poziom wolnej T3 powinien wynosić od 240 do 450 pikogramów na decylitr.

Badanie przeciwciał przeciwtarczycowych — Obejmuje to przeciwciała przeciw peroksydazie tarczycy i przeciwciała przeciwko tyreoglobulinie. Wyniki tego badania pomagają określić, czy organizm reaguje na własne tkanki i atakuje tarczycę (tj. czy zachodzi reakcja autoimmunologiczna). Lekarze często nie wykonują tego badania.

Podstawowa temperatura ciała — Chociaż istnieje kilka różnych protokołów, najczęściej stosowany jest system Broda Barnes, który mierzy podstawową temperaturę ciała w spoczynku.

Test tyreoliberynowy TRH — W trudniejszych przypadkach można dokonać pomiaru TRH za pomocą testu tyreoliberynowego TRH. Test TRH pomaga zdiagnozować niedoczynność tarczycy spowodowaną nieprawidłowym działaniem przysadki mózgowej.

Inne badania, które mogą być wskazane w bardziej złożonych przypadkach to diagnostyka obrazowa tarczycy, biopsja cienkoigłowa i usg tarczycy. Są to jednak specjalistyczne badania, które lekarz wykona w niewielkiej liczbie przypadków lub w szczególnych sytuacjach.

Jeśli masz wiele objawów nieprawidłowego działania tarczycy, a wyniki wszystkich badań laboratoryjnych są w normie, prawdopodobnie masz subkliniczną niedoczynność tarczycy.

Jak określić, czy masz podwyższone ryzyko zachorowania na raka tarczycy? Czy znasz 4 rzeczy, które niszczą tarczycę?

Czy wiesz, jaka jest Twoja najlepsza broń przeciwko chorobom tarczycy i jak poprawić zdrowie tarczycy?

Bądź na bieżąco i przeczytaj drugą część tego artykułu!

CZĘŚĆ 2